Viêm khớp dạng thấp : Triệu chứng và Cách điều trị

Viêm khớp dạng thấp là gì?

Viêm khớp dạng thấp là một dạng viêm khớp mãn tính có thể gây ảnh hưởng tới các khớp trên cơ thể và gây nhiều vấn đề khác cho da, mắt, phổi, tim và mạch máu.

Viêm khớp dạng thấp (Rheumatoid Arthritis – RA) là một bệnh lý dạng tự miễn, xảy ra khi hệ thống miễn dịch cơ thể của người bệnh nhầm lẫn và tấn công các mô khỏe mạnh trong cơ thể.

Không giống như thoái hóa khớp, viêm khớp dạng thấp ảnh hưởng nhiều tới lớp lót khớp hơn là thực sự ảnh hưởng đến khớp. Nó gây sưng tấy và đau đớn có thể dẫn đến xói mòn xương và di dạng khớp.

Viêm xương khớp kết hợp với viêm xương khớp dạng thấp cũng có thể gây tổn thương các bộ phận khác trên cơ thể. Mặc dù các loại thuốc trị viêm khớp dạng thấp vẫn liên tục được cải thiện, ngày càng có nhiều phương pháp hơn để điều trị bệnh này nhưng viêm khớp dạng thấp vẫn có nguy cơ cao gây ra các khuyết tật về thể chất.

Triệu chứng của viêm khớp dạng thấp

Viêm khớp dạng thâp là một dạng bệnh mãn tính kéo dài đặc trưng bởi các cơn đau và triệu chứng viêm vùng khớp.

Triệu chứng thường gặp bao gồm:

  • Đau khớp
  • Sưng khớp
  • Đỏ khớp
  • Cứng khớp
  • Mất chức năng khớp

Triệu chứng của bệnh thường trở nên nghiêm trọng trong một khoảng thời gian nhất định, ngoài khoảng thời gian này được gọi là thời kỳ thuyên giảm – khi các triệu chứng giảm bớt rõ rệt hoặc biến mất hoàn toàn.

Triệu chứng của viêm khớp dạng thấp là không giống nhau ở mỗi người. Một số người chỉ gặp phải các cơn đau khớp nhẹ nhàng trong khi những người khác thậm chí có thể dẫn đến dị tật thể chất.

Điều quan trọng là không bỏ qua bất cứ triệu chứng nào của bệnh, đi khám bất cứ khi nào bạn nghi nghờ mình bị viêm khớp, phát hiện sớm sẽ giúp các bác sĩ điều trị cho bạn tốt hơn.

Chuẩn đoán viêm khớp dạng thấp

Chuẩn đoán bệnh có thể mất thời gian và cần đến các xét nghiệm. Các bác sĩ có thể thực hiện một hoặc nhiều điều dưới đây dùng làm cơ sở để chuẩn đoán.

Đầu tiên, các bác sĩ sẽ hỏi về triệu chứng và tiền xử liên quan đến bệnh. Họ cũng sẽ thực hiện các kiểm tra bên ngoài đối với các khớp, tìm xem có sự sưng phù, bó cứng khớp hay không, kiểm tra sự phản xạ và sức mạnh cơ bắp của người bệnh…

Hiện chưa có các xét nghiệm đơn lẻ nào có thể dùng để chuẩn đoán viêm khớp, vì vậy, nếu bác sĩ nghi ngờ bạn bị viêm khớp, một loạt các xét nghiệm sau đó có thể được yêu cầu. Bao gồm:

  • Xét nghiệm máu và thử nghiệm với các kháng thể (xem giải thích chi tiết trong mục tiếp theo)
  • Chụp siêu âm, chụp x-quang và chụp cộng hưởng từ không chỉ để tìm ra viêm khớp dạng thấp mà còn xem mức độ ảnh hưởng mà nó gây ra đang ở mức nào.
  • Các bác sĩ cũng có thể sử dụng nhiều thử nghiệm hoặc các xét nghiệm khác để theo dõi mức độ ảnh hưởng của viêm khớp dạng thấp đến các cơ quan khác như da, mắt, phổi, tim và mạch máu. Điều này tùy tình trạng thực tế của người bệnh để quyết định.

Xét nghiệm máu đối với bệnh viêm khớp dạng thấp

Có nhiều loại xét nghiệm máu có thể được dùng để giúp các bác sĩ xác định xem bạn có đang bị viêm khớp dạng thấp hay không. Chúng bao gồm:

Kiểm tra yếu tố Rheumatoid:

Dùng để kiểm tra có hay không sự hiện diện của một protein gọi là yếu tố “rheumatoid (dạng thấp)”. Mức độ cao của rheumatoid có liên quan đến các bệnh tự miễn dịch đặc biệt là viêm khớp dạng thấp.

Xét nghiệm anti-CCP:

Thử nghiệm này nhằm tìm ra các kháng thể có liên quan đến bệnh. Những người có kháng thể này thường bị bệnh viêm khớp dạng thấp mặc dù không phải là tất cả.

Xét nghiệm kháng thể kháng nhân ANA:

Dùng để kiểm tra xem liệu hệ thống miễn dịch có đang làm việc để tạo ra những kháng thể hay không. Viêm khớp dạng thấp là một bệnh dạng tự miễn, vì thế hệ thống miễn dịch của bệnh nhân thường hoạt động liên tục để tạo ra các kháng thể.

Thử nghiệm tốc độ lắng máu hay tốc độ lắng hồng cầu:

Dùng để xác định mức độ viêm bên trong cơ thể nhưng nó không có tác dụng chỉ ra nguyên nhân gây viêm.

Xét nghiệm C-Reactive Protein:

Nhiễm trùng nghiêm trọng hoặc viêm đáng kể bất cứ nơi nào bên trong cơ thể đều có thể kích hoạt gan làm việc và tạo ra protein C-Reactive. Mức độ cao của protein này có thể làm cơ sở để xác định viêm khớp dạng thấp.

Cách điều trị viêm khớp dạng thấp

Hiện không có thuốc điều trị được bệnh viêm khớp dạng thấp, tuy nhiên vẫn có nhiều biện pháp hiệu quả để bạn kiểm soát và quản lý các triệu chứng của bệnh.

Mục đích của điều trị là kiểm soát các cơn đau (giảm đau) và kiểm soát triệu chứng viêm (giảm viêm) – hai triệu chứng mạnh mẽ nhất của bệnh viêm khớp dạng thấp đôi khi có thể gây tử vong.

Giảm viêm cũng giúp giảm tổn thương ở khớp, vùng cơ xung quanh khớp và các bộ phận khác đang bị ảnh hưởng.

Hiện các phương pháp điều trị bệnh bao gồm:

  • Thuốc men
  • Thay đổi chế độ ăn uống
  • Tập thể dục với các bài tập nhất định

Các bác sĩ sẽ tư vấn cho bạn những phương pháp phù hợp nhất dựa trên tình hình sức khỏe thực tế và mức độ nghiêm trọng của người bệnh.

Áp dụng các biện pháp thích hợp không chỉ giảm ảnh hưởng của các triệu chứng mà còn giúp hạn chế các biến chứng khác do viêm khớp dạng thấp gây nên.

Dưới đây là các phương pháp điều trị chi tiết:

Thuốc trị viêm khớp dạng thấp

Có rất nhiều loại thuốc được dùng để điều trị bệnh này. Một số giúp giảm đau và giảm viêm, một số lại có tác dụng giảm các tổn thương khớp do bệnh tạo thành.

Các loại thuốc dưới đây thường được dùng để giảm đau và viêm:

  • Thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs)
  • Corticosteroid
  • Acetaminophen

Còn đây thường là các loại thuốc dùng để ngăn ngừa và hạn chế các tổn thương khác:

  • Thuốc chống thấp khớp tác dụng chậm (DMARDs): Hoạt động bằng cách ngăn chặn chức năng của hệ miễn dịch để làm chậm sự tiến triển của viêm khớp dạng thấp.
  • Thuốc sinh học Biologics: Tác dụng tương tự như DMARDs dùng để thay thế cho những bệnh nhân mà DMARDs không đem lại tác dụng.
  • Thuốc ức chế JAK: là một phân nhóm mới của DMARDs có tác dụng ngăn chặn các chức năng nhất định của hệ miễn dịch. Cũng thường sử dụng khi DMARDs và Biologics không có tác dụng.

Điều trị viêm khớp dạng thấp tại nhà

Một số biện pháp khắc phục tại nhà và điều chỉnh lối sống có thể giúp cải thiện chất lượng cuộc sống và giúp người bệnh thực hiện sinh hoạt hàng ngày dễ dàng hơn. Bao gồm:

Tập thể dục:

Các bài tập nhẹ nhàng có thể tăng phạm vi chuyển động trong khớp từ đó tăng khả năng linh hoạt của bạn. Tập thể dục cũng giúp tăng cường cơ bắp, có thể giúp giảm đi một số áp lực mà bệnh ảnh hưởng đến khớp. Các bài tập yoga nhẹ nhàng cũng có tác dụng tương tự.

Nghỉ ngơi đầy đủ:

Bạn cần nghỉ ngơi nhiều hơn đặc biệt là trong giai đoạn bệnh tái phát mà các triệu chứng có dấu hiệu nghiêm trọng. Ngủ đủ giấc có tác dụng giảm đau, giảm viêm và cảm giác mệt mỏi nói chung.

Chườm nóng hoặc lạnh:

Chườm lạnh trực tiếp lên vùng khớp có thể giúp giảm đau khớp, sưng khớp và co thắt cơ quanh khớp.

Chườm nóng sẽ thích hợp hơn khi bạn bị cứng khớp và khó cử động.

Dùng các thiết bị trợ giúp khác:

Nẹp, quấn băng thậm chí là bó bột có thể dùng để cố định các khớp từ đó giúp giảm các triệu chứng viêm và cảm giác đau đớn cho người bệnh.

Bị viêm khớp dạng thấp nên ăn gì?

Bạn nên có một chế độ ăn uống thích hợp tập trung vào các loại thực phẩm có tác dụng chống viêm giàu axit béo omega-3. Bao gồm:

  • Các loại cá béo: Các hồi, cá ngừ, cá trích, cá thu.
  • Hạt Chia Seed
  • Hạt lanh
  • Quả óc chó

Các chất chống oxy hóa như vitamin A, C và E hay Selenium cũng có tác dụng giảm viêm. Thực phẩm giàu các chất này bao gồm:

  • Các loại quả mọng nước: cam, chanh, bưởi, việt quất, dâu tây…
  • Rau bina
  • Đậu thận (đậu tây)
  • Atiso
  • Cà rốt

Ăn nhiều chất xơ cũng quan trọng vì nó cỏ thể giảm các phản ứng viêm của người bị viêm khớp dạng thấp. Thực phẩm nhiều chất xơ điển hình như rau củ quả, ngũ cốc nguyên hạt, trái cây tươi và đặc biệt là dâu tây.

Các loại thực phẩm chứa flavonoid cũng có tác dụng với bệnh nhân bị viêm khớp dạng thấp. Chúng bao gồm:

  • Các sản phẩm đậu nành như đậu hũ và miso
  • Các loại quả mọng nước
  • Trà xanh
  • Súp lơ xanh
  • Nho

Nên tránh: Các loại thực phẩm đã qua chế biến và bảo quản, các chất béo hòa tan hoặc trans. Ví dụ như bột mì, đường, thực phẩm chiên rán, sữa, thịt động vật…

Nguyên nhân gây viêm khớp dạng thấp

Các nguyên nhân gây bệnh hiện vẫn chưa được tìm ra. Tuy nhiên, một số yếu tố dường như có vai trò nhất định trong việc tăng nguy cơ phát triển bệnh này hoặc kích hoạt nó.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh bao gồm:

  • Nữ giới
  • Người thân trong gia đình có tiền xử bị viêm khớp dạng thấp.

Các yếu tố có thể kích hoạt bệnh bao gồm:

  • Tiếp xúc với các loại vi khuẩn điển hình như những bệnh liên quan đến bệnh nha chu. Ví dụ như viêm nướu răng.
  • Có tiền xử nghiễm virus như nhiễm khuẩn Epstein-Barr – nguyên nhân gây nguyên nhân gây mononucleosis.
  • Chấn thương chẳng hạn như gãy xương, vỡ xương, rạn xương, chấn thương khớp và cả dây chằng.
  • Hút thuốc lá
  • Béo phì

Các yếu tố chỉ là được xem là nguyên nhân suy luận. Hiện chưa có căn cứ xác thực để khẳng định.

Sự khác biệt giữa “viêm khớp dạng thấp” và “viêm xương khớp”

Giống như bệnh viêm khớp dạng thấp, những người bị bệnh viêm xương khớp (còn gọi chung là viêm khớp) cũng có thể gặp các cơn đau khớp, sưng khớp và cứng khớp. Tuy nhiên, viêm xương khớp không gây ra bất cứ triệu chứng dạng viêm nào ví dụ như làm đỏ các khớp bị ảnh hưởng.

Ngoài ra, viêm xương khớp không phải là một dạng bệnh tự miễn dịch. Nó thường liên quan đến các yếu tố lão hóa do tuổi tác hoặc do chấn thương. Trong khi đó, viêm khớp dạng thấp lại có cơ chế hoạt động theo dạng bệnh tự miễn, nghĩa là hệ thống miễn dịch bên trong cơ thể tự tấn công.

Viêm khớp dạng thấp có phải là bệnh di truyền?

Bệnh không được coi là một bệnh di truyền nhưng nó lại thường xuất hiện ở những người có quan hệ cùng huyết thống giống như di truyền. Điều này có thể là do yếu tố môi trường, hoặc di truyền, hoặc sự kết hợp của cả hai. Vì rằng nguyên nhân thực sự gây viêm khớp vẫn chưa được khám phá nên mọi yếu tố nguy cơ đều có thể là nguyên nhân.

Làm gì khi bị viêm khớp dạng thấp?

Mặc dù chưa có thuốc điều tị bệnh viêm khớp dạng thấp tuy nhiên việc được theo dõi, chuẩn đoán, tư vấn và điều trị triệu chứng bởi các bác sĩ có chuyên môn vẫn có tác dụng thực tiễn cực kỳ cao.

Nếu bạn phát hiện các triệu chứng của bệnh viêm khớp dạng thấp, hãy nhanh chóng xếp lịch để đi khám càng sớm càng tốt. Thay vì phải cố gắng chịu đựng các cơn đau, các bác sĩ có thể giúp bạn giảm nhẹ và thậm chí loại bỏ chúng hoàn toàn tùy vào tình trạng bệnh.

Thông tin này có hữu ích với bạn hay không ?

Các bài có liên quan: