Viêm bàng quang : Triệu chứng – Nguyên nhân & Cách điều trị

Viêm bàng quang là gì?

Viêm bàng quang là tình trạng nhiễm trùng bàng quang thường là do vi khuẩn gây nên. Đôi khi nấm hoặc virus cũng có thể là thủ phạm.

Viêm bàng quang là một loại thuộc viêm đường tiết niệu nói chung. Viêm đường tiết niệu có thể xảy ra ở thận, niệu quản, niệu đạo và bàng quang. Viêm bàng quang là một tình trạng cụ thể của viêm đường tiết niệu.

Hầu hết các trường hợp viêm bàng quang đều là cấp tính, có nghĩa là chúng xảy ra đột ngột mà không có dấu hiệu báo trước. Một số ít các trường hợp thuộc về mãn tính và bệnh nhân có thể tái phát tình trạng nhiễm trùng liên tục trong một thời gian dài.

Viêm bàng quang không phải là bệnh nguy hiểm, nhưng nếu không được điều trị, vi khuẩn gây nhiễm trùng có thể lây lan sang các bộ phận khác của đường tiết niệu. Trường hợp nghiêm trọng nhất là nó gây viêm thận và từ thận truyền sang máu, biến chứng này nghiêm trọng đến mức có thể khiến người bệnh tử vong.

Nguyên nhân gây viêm bàng quang

Các vi khuẩn từ bên ngoài, đi qua bộ phận sinh dục, qua niệu đạo và di chuyển đến bàng quang. Thông thường, cơ thể tự loại bỏ vi khuẩn ra bên ngoài thông qua quá trình đi tiểu. Tuy nhiên, do đặc thù của một số loại vi khuẩn hoặc do các điều kiện nhất định mà vi khuẩn không bị đưa ra bên ngoài. Chúng lưu trong thành bàng quang rồi phát triển nhanh chóng, cuối cùng tạo thành nhiễm trùng bàng quang.

Theo thống kê, vi khuẩn E. coli là vi khuẩn phổ biến nhất gây nhiễm trùng bàng quang. Loại vi khuẩn này có thể tìm thấy trong ruột già. Khi đi ngoài, vi khuẩn E. coli đi theo phân ra bên ngoài, lưu lại trên vùng da xung quanh hậu môn rồi từ đó đi vào niệu đạo và lên bàng quang.

Ở phụ nữ, do có vùng niệu đạo ngắn hơn nam giới, nên vi khuẩn dễ xâm nhập vào bàng quang hơn. Họ có nguy cơ bị viêm bàng quang cao hơn rất nhiều so với nam giới.

Các triệu chứng của viêm bàng quang

Các triệu chứng của viêm bàng quang thay đổi tùy theo mức độ nghiêm trọng của nhiễm trùng. Thông thường người bệnh có thể nhận thấy ngay các triệu chứng của bệnh thông qua quá trình đi tiểu.

Các triệu chứng nhiễm trùng bàng quang phổ biến nhất bao gồm:

  • Đau rát hoặc đau buốt khi đi tiểu
  • Nước tiểu có màu vàng đậm
  • Đi tiểu ra máu
  • Đi tiểu nhiều lần hơn và mỗi lần lượng nước tiểu thải ra lại ít hơn bình thường
  • Nước tiểu có mùi khai nặng
  • Mót tiểu gấp hơn và khó kiềm chế hơn
  • Chuột rút thắt lưng hoặc đầy bụng vùng dưới

Khi nhiễm trùng bàng quang lây lan sang các bộ phận khác của đường tiết niệu, nó có thể mang đầy đủ các triệu chứng của bệnh viêm đường tiết niệu:

  • Đau giữa lưng
  • Sốt
  • Cảm giác ớn lạnh
  • Buồn nôn
  • Nôn mửa
  • Đau vùng chậu ở phụ nữ
  • Đau trực tràng ở nam giới

Bệnh nhân có triệu chứng bao gồm đau giữa lưng, sốt, ớn lạnh và buồn nôn hay nôn mửa thì khả năng cao là đã bị viêm thận.

Viêm thận là một tình trạng khẩn cấp về y tế và bệnh nhân nên được chăm sóc y tế càng sớm càng tốt.

Những người có nguy cơ cao bị viêm bàng quang

Bất cứ ai cũng có thể bị nhiễm trùng bàng quang, nhưng phụ nữ thường dễ mắc bệnh hơn nam giới. Điều này là do niệu đạo của phụ nữ ngắn hơn nam giới làm cho vi khuẩn dễ dàng xâm nhập vào bên trong hơn từ bên ngoài. Ngoài ra, niệu đạo của phụ nữ nằm gần trực tràng hơn nam giới, khiến cho vi khuẩn điển hình như E. coli có trong trực tràng dễ đi sang niệu đạo rồi di chuyển lên bàng quang và phát triển gây ra nhiễm trùng hơn.

Với nam giới, những người có tuyến tiền liệt mở rộng hơn có nguy cơ cao hơn bị viêm bàng quang. Tuyến tiền liệt mở rộng sẽ ngăn chặn dòng chảy của nước tiểu và tăng khả năng nhiễm trùng đường tiết niệu nói chung và viêm bàng quang nói riêng.

Các yếu tố khác có thể làm tăng nguy cơ viêm bàng quang ở cả nam và nữ bao gồm:

  • Người cao tuổi
  • Người bị bại liệt hoặc mắc các bệnh lý dẫn đến phải nằm trên dường trong thời gian dài
  • Thiếu nước hoặc mất nước
  • Có tiền xử can thiệp phẫu thuật đường tiết niệu
  • Đang sử dụng ống thông tiểu và dùng nó trong thời gian dài
  • Những người bị tắc nghẽn liên quan đến tiểu tiện
  • Có bất thường trên đường tiết niệu do bẩm sinh hoặc do chấn thương
  • Những người thường xuyên nhịn tiểu lâu
  • Hẹp niệu đạo thường do bẩm sinh
  • Tuyến tiền liệt mở rộng
  • Đi ngoài không kiểm soát được
  • Mang thai
  • Người mắc bệnh tiểu đường
  • Các bệnh liên quan đến thần kinh và có ảnh hưởng đến chức năng của bàng quang điển hình như bệnh đa xơ cứng
  • Những người bị suy giảm hệ thống miễn dịch

Chuẩn đoán viêm bàng quang

Cách hiệu quả nhất để chuẩn đoán viêm bàng quang là xét nghiệm nước tiểu. Xét nghiệm này dùng để kiểm tra sự có mặt và số lượng cũng như chủng loại của:

  • Tế bào bạch cầu
  • Hồng cầu
  • Nitrit
  • Vi khuẩn

Các bác sĩ cũng có thể thực hiện việc nuôi cấy nước tiểu để xác định loại vi khuẩn tồn tại bên trong nước tiểu. Sau đó, các bác sĩ sẽ thử nghiệm với các loại thuốc kháng sinh xem loại nào là hiệu quả nhất để điều trị.

Cách trị bệnh viêm bàng quang

Viêm bàng quang được điều trị bằng thuốc theo đơn của bác sĩ. Các loại thuốc thường là kháng sinh để diệt khuẩn, thuốc giảm đau để hạn chế các cơn đau rát hoặc đau buốt khi đi tiểu.

Các loại thuốc điều trị viêm bàng quang

Thuốc kháng sinh đường uống thường được sử dụng để điều trị viêm bàng quang. Nếu bệnh nhân có triệu chứng đau đớn, các bác sĩ cũng có thể kê đơn bao gồm thêm các loại thuốc giảm đau điển hình như phenazopyridine (Pyridium)

Điều trị viêm bàng quang tại nhà

Khi bạn bị viêm bàng quang nói riêng hoặc viêm đường tiết niệu nói chung, các biện pháp xử lý tại nhà sẽ không giúp điều trị được bệnh. Tuy nhiên, một số biện pháp có thể tăng hiệu quả và giảm thời gian điều trị bệnh khi bạn đang sử dụng các loại thuốc theo đơn của bác sĩ. Bao gồm:

  • Uống nhiều nước để giúp loại bỏ vi khuẩn đi ra bên ngoài qua đường tiểu tiện. Hạn chế các loại nước ngọt, nước có gas và caffein vì chúng có thể gây kích thích bàng quang.
  • Sử dụng các loại nước trái cây hoặc nước chiết xuất từ quà việt quất có thể giúp làm giảm số lượng vi khuẩn trong bàng quang ở người bệnh bị viêm bàng quang.

Các điều chỉnh khác bao gồm:

  • Không nhịn tiểu
  • Sử dụng các loại lợi khuẩn probiotic
  • Ăn tỏi
  • Bổ sung vitamin C bằng cách ăn hoa quả hoặc dùng thuốc bổ sung

Phòng ngừa bệnh viêm bàng quang

Một số điều chỉnh về lối sống có thể giúp ích trong ngăn ngừa viêm bàng quang. Nếu bạn có tiền xử nhiễm trùng bàng quang trước đây, các bác sĩ cũng có thể kê một loại thuốc kháng sinh có tác dụng phòng ngừa với liều nhỏ để sử dụng hàng ngày.

Thay đổi lối sống

Các biện pháp dưới đây được đề nghị:

  • Uống từ 6 – 8 ly nước mỗi ngày
  • Uống nước quả việt quất hoặc chiết xuất từ quả này
  • Không nhịn tiểu
  • Sau khi đi tiểu, lau từ trước ra sau chứ không lau từ sau ra trước nếu bạn là phụ nữ
  • Không sử dụng các loại dụng cụ thụt rửa âm đạo và xà phòng thơm
  • Tắm bằng vòi hoa sen thay vì tắm bồn
  • Mặc đồ lót cotton và quần áo rộng rãi thoải mái
  • Tránh sử dụng bao cao su hoặc các loại thuốc có tác dụng diệt tinh trùng phục vụ ngừa thai
  • Nếu bạn là phụ nữ và đối tác của bạn dùng bao cao su trong khi quan hệ, hãy sử dụng thêm chất bôi trơn âm đạo để giảm ma sát tạo ra trong quá trình quan hệ.
  • Đi tiểu trước và sau khi quan hệ tình dục

Dùng thuốc kháng sinh phòng ngừa

Nếu bạn là phụ nữ và bị viêm bàng quang tái phát, các bác sĩ có thể kê thêm một loại thuốc kháng sinh liều nhỏ có tác dụng phòng ngừa. Bạn có thể dùng nó hàng ngày hoặc sau khi quan hệ tình dục.

Thời gian điều trị viêm bàng quang

Hầu hết bệnh nhân bị viêm bàng quang sẽ giảm đáng kể các triệu chứng sau khoảng 48 giờ điều trị bằng thuốc kháng sinh phù hợp. Điều quan trọng là phải uống hết toàn bộ liều thuốc kháng sinh theo hướng dẫn của các bác sĩ ngay cả khi bạn đã nhận thấy triệu chứng bệnh được cải thiện hoặc bạn nghĩ bệnh đã khỏi hoàn toàn.

Một số loại nhiễm trùng bàng quang có thể lan sang thận ngay cả khi bạn đã được điều trị bằng thuốc kháng sinh. Tình trạng này là do kháng thuốc kháng sinh gây nên. Nếu bạn cảm thấy các triệu chứng của bệnh không được cải thiện sau 3 ngày, hoặc bệnh tái phát cần đi khám bác sĩ ngay để được chuẩn đoán và thay đổi thuốc điều trị thích hợp hơn.

Thông tin này có hữu ích với bạn hay không ?

Các bài có liên quan: