Phình động mạch chủ bụng: Triệu chứng & Cách điều trị

Loading...

Phình động mạch chủ bụng là gì?

Động mạch chủ là động mạch máu lớn nhất trong cơ thể con người. Nó mang máu từ tim đến đầu, cánh tay, xuống vùng bụng, xương chậu và chân.

Phình động mạch chủ bụng (tiếng anh là Abdominal Aortic Aneurysm và sau đây sẽ gọi tắt là AAA) là tình trạng khi mà một phần động mạch chủ đi qua vùng bụng bị sưng lên hoặc phình ra.

Phình động mạch chủ ở bụng không phải lúc nào cũng gây ra vấn đề, nhưng khi mà độ phình quá mức dẫn đến vỡ động mạch, nó có thể đe dọa đến tính mạng. Do đó, nếu bạn được chuẩn đoán là bị phình động mạch chủ bụng, các bác sĩ có thể yêu cầu nhập viện và theo dõi chặt chẽ mặc dù họ có thể không thực hiện bất cứ can thiệp y tế nào khác.

Các loại phình động mạch chủ bụng

AAA thường được phân loại theo kích cỡ và dựa trên tốc độ phát triển của phình động mạch. Hai yếu tố này cực kỳ quan trọng để các bác sĩ dự đoán mức độ ảnh hưởng của bệnh đối với sức khỏe bệnh nhân.

Người bị phình động mạch chủ bụng với kích thước nhỏ (dưới 5.5 cm) hoặc AAA đang phát triển chậm có nguy cơ vỡ động mạch thấp hơn rất nhiều so với người bị AAA kích thước lớn hay phát triển nhanh. Trong tình trạng này, các bác sĩ thường tập trung vào theo dõi bằng siêu âm hơn là áp dụng các biện pháp điều trị.

Người bị phình động mạch chủ bụng với kích thước lớn (trên 5.5 cm) hoặc bệnh có xu hướng phát triển nhanh có nhiều khả năng bị vỡ động mạch chủ. Một vết nứt nhỏ trên động mạch chủ cũng có thể dẫn đến xuất huyết nội bộ kèm theo nhiều biến chứng nghiêm trọng khác. Phình động mạch càng lớn thì càng cần điều trị bằng phẫu thuật.

Nguyên nhân gây phình động mạch chủ bụng là gì?

Nguyên nhân gây AAA hiện vẫn chưa được nghiên cứu rõ ràng. Tuy nhiên, có một số yếu tố đã được xác nhận là sẽ khiến nguy cơ AAA tăng cao, bao gồm:

Hút thuốc lá

Hút thuốc có thể trực tiếp làm hỏng các vách động mạch và khiến chúng yếu hơn bình thường. Vách động mạch yếu khiến nó dễ bị phình ra.

Thêm nữa, người hút thuốc lá có nguy cơ bị cao huyết áp, áp lực máu tăng cao và quá tải cũng có thể gây ra tình trạng phình động mạch.

Cao huyết áp

Huyết áp đề cập đến áp lực lên thành mạch máu của bạn. Huyết áp cao dẫn đến áp lực tăng cao và làm suy yếu khả năng chịu lực của thành mạch máu. Điều này làm tăng xác xuất phát triển phình động mạch.

Viêm mạch máu (viêm vasculitis)

Viêm nghiêm trọng trong động mạch chủ hoặc các động mạch khác trong cơ thể đôi khi gây ra chứng loạn dưỡng cơ (rất hiếm gặp).

Loạn dưỡng cơ ảnh hưởng trực tiếp đến các cơ bao gồm cả cơ trong thành động mạch và khiến chúng bị suy yếu, làm tăng nguy cơ động mạch phình ra.

Ai có nguy cơ bị phình động mạch chủ bụng?

AAA có nhiều khả năng xảy ra ở những người sau đây:

  • Nam giới
  • Béo phì hoặc thừa cân
  • Người lớn hơn 60 tuổi
  • Bạn hoặc người cùng huyết thống trong gia đình có tiền xử về bệnh tim hoặc các bệnh lý khác liên quan đến tim mạch
  • Huyết áp cao nhất là với người trong độ tuổi từ 35 đến 60
  • Cholesterol trong máu cao, tích tụ mỡ trong mạch máu (xơ vữa động mạch)
  • Người lười vận động
  • Bị tổn thương hoặc chấn thương trên vùng bụng do va đập, tai nạn hoặc phẫu thuật khác
  • Người hút thuốc lá

Các triệu chứng của phình động mạch chủ bụng là gì?

Hầu hết bệnh nhân bị AAA không có triệu chứng cho đến khi động mạch bị vỡ ra. Nếu động mạch bị vỡ, các triệu chứng dưới đây có thể xuất hiện:

  • Đau bụng hoặc lưng đột ngột
  • Đau bụng sau đó lan ra vùng chậu, mông, hoặc chân (do máu không đủ cung cấp đến các vị trí này)
  • Ngứa da
  • Đổ mồ hôi nhiều
  • Nhịp tim nhanh
  • Sốc hoặc mất ý thức

Đi cấp cứu ngay nếu bạn có một hoặc nhiều triệu chứng bên trên. Vỡ động mạch chủ có thể đe dạo đến tính mạng của bạn.

Chuẩn đoán phình động mạch chủ bụng

Các bác sĩ sẽ áp dụng một hoặc nhiều biện pháp dưới đây để làm cơ sở chuẩn đoán phình động mạch chủ bụng:

  • Chụp CT cắt lớp bụng
  • Siêu âm bụng
  • Chụp X-quang ngực
  • Chụp cộng hưởng từ (MRI) bụng

Điều trị phình động mạch chủ bụng

Tùy theo kích thước và vị trí nơi phình động mạch mà các bác sĩ có thể thực hiện một phẫu thuật để sửa chữa hoặc loại bỏ các mô bị hỏng. Hai loại phẫu thuật thường dùng là mở bụng và nội mạch.

Phẫu thuật mở bụng được dùng để loại bỏ các mô hư hỏng trong động mạch chủ vùng bụng. Đây là phẫu thuật can thiệp sâu có tính xâm lấn hơn và cần nhiều thời gian hơn để hồi phục. Phương pháp này cần thiếp khi bệnh nhân bị phình động mạch kích thước lớn hoặc vỡ động mạch.

Phẫu thuật nội mạch là dạng phẫu thuật ít xâm lấn hơn so với mở bụng. Các bác sĩ thực hiện các biện pháp để gia cố thành động mạch và ngăn nó vỡ ra.

Đối với phình động mạch kích thước nhỏ hơn 5.5 cm, các bác sĩ có thể yêu cầu theo dõi nó thường xuyên thay vì áp dụng điều trị bằng phẫu thuật. Việc phẫu thuật chỉ nên được áp dụng khi không còn biện pháp nào khác vì nó có nguy cơ nhất định, đồng thời phình động mạch kích thước nhỏ ít có nguy cơ vỡ động mạch.

Phục hồi sau điều trị

Nếu người bệnh thực hiện phẫu thuật mở bụng, họ có thể cần đến 6 tuần sau đó để hồi phục sức khỏe. Phẫu thuật nội mạch chỉ mất hai tuần.

Khả năng thành công của phẫu thuật điều trị phụ thuộc rất nhiều vào thời gian mà tình trạng phình động mạch được chuẩn đoán. Tốt nhất là trước khi nó gây vỡ động mạch.

Cách phòng ngừa phình động mạch chủ bụng

Tập trung vào sức khỏe tim mạch là cách hiệu quả nhất để ngăn ngừa phình động mạch chủ bụng. Bạn cần xem xét rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến tim mạch bao gồm: chế độ ăn uống, tập thể dục, sống lành mạnh với hạn chế rượu bia và bỏ hút thuốc lá.

Nếu bạn cao huyết áp, hoặc cholesterol trong máu cao, hoặc tiểu đường. Bạn nên theo hướng dẫn của các bác sĩ để kiểm soát chặt chẽ các vấn đề.

Bạn nên được kiểm tra phình động mạch chủ khi bạn đến 65 tuổi hoặc hút thuốc lá nhiều năm hoặc có các bệnh lý khác về tim mạch. Cách đơn giản nhất để kiểm tra là siêu âm bụng, nó không đau đớn, có kết quả ngay lập tức và chi phí rẻ.

Loading...

Thông tin này có hữu ích với bạn hay không ?

Các bài có liên quan: