Hội Chứng Ruột Kích Thích: Triệu chứng & Thuốc điều trị

Tổng quan

Hội chứng ruột kích thích ảnh hưởng đến khoảng 1/10 dân số thế giới. Tình trạng này xảy ra ở phụ nữ nhiều hơn nam giới. Các triệu chứng gây ra có thể nhỏ không đáng kể nhưng cũng có thể tương đối nghiêm trọng đủ để ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày của người bệnh.

Hội chứng ruột kích thích là gì?

Hội chứng ruột kích thích tiếng Anh gọi là Irritable Bowel Syndrome, sau đây sẽ được gọi tắt là IBS.

Hội chứng ruột kích thích (còn được gọi là đại tràng co thắt, ruột già co thắt, viêm kết tràng niêm dịch hoặc viêm đại tràng co thắt) là một nhóm các các triệu chứng đường ruột thường xuất hiện cùng một lúc.

Mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng là khác nhau ở từng người và khác nhau theo thời gian. Người bị IBS có thường xuất hiện các triệu chứng ít nhất 3 tháng một lần và mỗi lần kéo dài ít nhất là 3 ngày liên tục.

Bệnh có thể gây tổn thương đến đường ruột trong một số cực ít các trường hợp.

IBS cũng không làm tăng nguy cơ gây ung thư dạ dày hoặc ruột nhưng nó vẫn có thể ảnh hưởng đáng kể đến cuộc sống và sinh hoạt hàng ngày của bạn.

Triệu chứng của Hội chứng ruột kích thích là gì?

Các triệu chứng chung của IBS thường bao gồm:

  • Chuột rút
  • Đau bụng
  • Đầy hơi và ợ nóng
  • Táo bón
  • Tiêu chảy
  • Dịch nhầy trong phân

Người bị IBS có thể đồng thời bị táo bón và tiêu chảy lặp lại luân phiên liên tục. Các triệu chứng như đầy hơi và ợ nóng sẽ biến mất sau khi người bệnh đi ngoài.

Các triệu chứng do IBS gây ra có thể kéo dài liên tục hoặc lúc có lúc không tùy mỗi trường hợp bệnh.

Đau bụng do IBS

Triệu chứng cơ bản nhất của IBS là đau bụng, ngườ bị IBS sẽ cảm thấy đau ở vùng bụng giống như bị chuột rút, và kèm theo các kinh nghiệm sau đây:

  • Cơn đau nhẹ nhàng hơn sau khi bạn đi ngoài
  • Tăng số lần đi ngoài trong một ngày
  • Màu sắc của phân trông khác bình thường

Triệu chứng ở phụ nữ

Phụ nữ có xu hướng xuất hiện các triệu chứng của IBS trong hoặc xung quanh kỳ kinh nguyệt hoặc các triệu chứng trở nên nghiêm trọng hơn nếu xuất hiện đúng thời gian kinh nguyệt.

Phụ nữ mãn kinh có ít triệu chứng hơn so với phụ nữ vẫn còn kinh nguyệt.

Một số phụ nữ bị IBS nhận thấy các triệu chứng nhiều hơn và tăng nặng hơn khi họ đang mang thai.

Chuẩn đoán Hội chứng ruột kích thích

Các bác sĩ có thể chuẩn đoán vấn đề dựa trên các triệu chứng của bạn. Nếu các triệu chứng không rõ ràng, họ có thể thực hiện một hoặc nhiều bước sau để loại trừ đi các nguyên nhân khác gây ra cùng triệu chứng:

  • Hỏi xem gần đây bạn có thay đổi gì trong chế độ ăn uống hàng ngày, có bị dị ứng thực phẩm, có cắt giảm một nhóm thực phẩm nhất định trong thời gian dài hay không.
  • Kiểm tra mẫu phân của bạn để loại trừ vấn đề do nhiễm trùng
  • Xét nghiệm máu để kiểm tra thiếu máu và loại trừ bệnh celiac
  • Thực hiện nội soi đại tràng

Nội soi đại tràng thường chỉ được thực hiện nếu các bác sĩ nghi ngờ rằng triệu chứng của bạn là do viêm đại tràng, viêm ruột hoặc ung thư.

Điều trị Hội chứng ruột kích thích

Hầu hết các bệnh nhân IBS tự biến mất các triệu chứng sau vài ngày mà không cần điều trị. Tuy nhiên, một số biện pháp có thể giảm ảnh hưởng của các triệu chứng, thúc đẩy quá trình loại bỏ các triệu chứng.

Một số loại thuốc cũng cần thiết khi các triệu chứng quá mức nghiêm trọng.

Chế độ ăn uống

Đối với một số người, việc thay đổi một chế độ ăn uống thích hợp có thể giúp hạn chế thậm chí là giải quyết hoàn toàn các triệu chứng. Bởi vì mỗi người có tần suất và mức độ triệu chứng khác nhau nên không có một chế độ ăn uống nào thực sự phù hợp cho tất cả những người bị hội chứng ruột kích thích. Đi khám bác sĩ để được chuẩn đoán và tư vấn chế độ ăn phù hợp tình hình thực tế của bạn.

Điều trị y tế

Hiện không có các biện pháp y tế hiệu quả trong điều trị IBS. Hầu hết những điều bác sĩ làm là để hạn chế các ảnh hưởng của triệu chứng trên người bệnh.

Lựa chọn điều trị IBS nói chung bao gồm:

  • Alosetron hydrochloride (Lotronex): FDA chấp thuận loại thuốc này để điều trị IBS với tiêu chảy (IBS-D).
  • Eluxadoline (Viberzi): Tháng 5 năm 2015, FDA đã chấp thuận loại thuốc này để điều trị IBS-D. Thuốc được thiết kế để tác động lên hệ thống thần kinh bằng cách làm giảm các cơn co thắt ruột gây tiêu chảy.
  • Lubiprostone (Amitiza): Thuốc này được sử dụng để điều trị IBS với táo bón (IBS-C) ở phụ nữ từ 18 tuổi trở lên. Nó hoạt động bằng cách kích hoạt các kênh clorua trong cơ thể để giảm triệu chứng táo bón.
  • Rifaximin (Xifaxan): FDA cũng đã chấp thuận kháng sinh này để điều trị IBS vào tháng 5 năm 2015. Thuốc này được dự định dùng ba lần một ngày trong 14 ngày liên tục để giảm các triệu chứng của IBS-D. Mặc dù các bác sĩ không biết chính xác thuốc hoạt động như thế nào, nhưng Xifaxan đã được cho là ảnh hưởng đến vi khuẩn trong đường tiêu hóa (GI) để giảm các triệu chứng liên quan đến IBS-D.

Lưu ý rằng FDA là Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Thuốc Hoa Kỳ. Chúng tôi không rõ các loại thuốc trên có được cấp phép để sử dụng tại Việt Nam hay không. Tham khảo ý kiến của các bác sĩ trước khi dùng bất kỳ loại thuốc nào trong danh sách bên trên.

Lựa chọn điều trị các triệu chứng cụ thể bao gồm:

  • Thuốc kháng sinh: để tiêu diệt vi khuẩn dư thừa, giảm nguy cơ bùng phát hàng loại các triệu chứng của IBS
  • Thuốc chống trầm cảm: Để giảm áp lực tinh thần cho những người bị bệnh. Ví dụ như fluoxetine (Prozac), sertraline (Seroquel), và citalopram (Celexa).
  • Thuốc chống tiêu chảy: Dùng cho bệnh nhân có triệu chứng tiêu chảy khi bị IBS. Ví dụ bao gồm loperamide và diphenoxylate .
  • Thuốc chống co thắt: Những thuốc này làm giảm co thắt có thể xảy ra khi IBS xuất hiện. Một số là phương thuốc thảo dược. Ví dụ như alkaloids belladonna, hyoscyamine , và dầu bạc hà.
  • Chất hấp thụ axit mật: Thuốc này được sử dụng nếu có tiêu chảy đang diễn ra mà thuốc chống tiêu chảy không có hiệu quả trong điều trị. Có thể có tác dụng phụ khi dùng những loại thuốc này. Ví dụ như cholestyramine và colesevelam.
  • Thuốc nhuận tràng: Những thuốc này dùng điều trị táo bón. Một số làm mềm phân, trong khi số khác kích thích ruột và làm cho đi ngoài trở nên dễ dàng hơn. Ví dụ như lactulose, sữa magiê và polyethylene glycol 3350 (MiraLAX).
  • Một số loại men tiêu hóa cũng có thể có tác dụng mặc dù chưa được chứng minh.

Điều trị IBS tại nhà

Một số biên pháp điều trị tại nhà hoặc thay đổi lối sống có thể giúp làm giảm các triệu chứng của hội chứng ruột kích thích mà không cần dùng thuốc. Bao gồm:

  • Duy trì tập thể dục thường xuyên
  • Hạn chế đồ uống có chứa caffein dễ kích thích đường ruột
  • Ăn thành nhiều bữa nhỏ thay vì ba bữa lớn bình thường
  • Thư giãn và làm những gì bạn thích
  • Men tiêu hóa có thể giúp giảm đi các triệu chứng như khó tiêu, đầy hơi hay ợ nóng
  • Tránh và hạn chế thức ăn cay, chiên xào

Nguyên nhân gây hội chứng ruột kích thích là gì?

Mặc dù có nhiều biện pháp giúp điều trị IBS nhưng hiện tại vẫn chưa xác định được rõ nguyên nhân gây bệnh là gì.

Nguyên nhân tạm thời có thể do đại tràng hoặc hệ thống miễn dịch của bạn quá nhạy cảm. Các điều kiện hoặc bệnh lý khác cũng có thể kích thích hình thành IBS bao gồm:

  • Ruột già chuyển động chậm hoặc bị co giật gây đau thắt
  • Nồng độ serotonin bất thường trong đại tràng, ảnh hưởng đến vận động và chuyển động ruột.
  • Bệnh celiac thể nhẹ gây tổn thương ruột

Thông tin này có hữu ích với bạn hay không ?

Các bài có liên quan: