Bệnh gan to : Triệu chứng – Nguyên nhân và Cách điều trị

Loading...

Gan to là bệnh gì?

Bệnh gan to (Hepatomegaly) là tình trạng nở rộng của gan bên trong cơ thể con người.

Gan là cơ quan nội tạng lớn nhất bên trong cơ thể, các chức năng của nó bao gồm:

  • tiêu hóa chất béo
  • lưu trữ đường dưới dạng glycogen
  • chống lại nhiễm trùng
  • sản xuất protein và hoocmon
  • kiểm soát đông máu
  • phá vỡ thuốc men để hấp thu và loại bỏ chất độc hại

Gan cũng là cơ quan nội tạng duy nhất có thể tự phát triển trở lại sau khi bị chấn thương hoặc phẫu thuật. Điều này làm cho việc hiến gan là có thể. Nếu bạn hiến một phần gan hoặc phải cắt bỏ một phần gan, nó sẽ tự tái tạo và trở lại kích thước ban đầu.

Nếu bạn bị bệnh gan to, các nguyên nhân có thể bao gồm:

  • Các bệnh về gan
  • Ung thư
  • Bệnh di truyền
  • Tình trạng tim mạch bất thường
  • Nhiễm trùng
  • Ngộ độc

Nhiều triệu chứng của gan to có thể gây suy yếu chức năng gan và tạo ảnh hưởng có hại cho toàn bộ cơ thể.

Mặc dù mở rộng gan là một trong những nguyên nhân cần được kiểm tra y tế, nhưng không phải tất cả các trường hợp gan to đều là khẩn cấp và cần cấp cứu. Đi khám nếu bạn có dấu hiệu hoặc các triệu chứng cho thấy việc mở rộng kích thước gan.

Dấu hiệu và triệu chứng của bệnh gan to

Gan mở rộng hơn bình thường có thể không dẫn đến các triệu chứng rõ rệt, nhưng nếu gan to là triệu chứng của một bệnh lý liên quan, người bệnh có thể gặp các vấn đề sau:

  • Vàng da hoặc vàng mắt hoặc cả hai
  • Đau cơ
  • Người mệt mỏi
  • Ngứa
  • Buồn nôn
  • Nôn mửa
  • Đau bụng hoặc đầy bụng, sưng chướng bụng.
  • Cảm giác không ngon miệng
  • Sưng phù ở chân hoặc bàn chân
  • Dễ bị bầm tím dù va đập nhẹ
  • Giảm cân
  • Tăng kích thước ổ bụng

Bất kỳ triệu chứng nào trong số các triệu chứng bên trên đều cần được xem xét và đánh giá bởi các bác sĩ có chuyên môn.

Đi cấp cứu ngay nếu xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng dưới đây:

  • Đau bụng dữ dội
  • Sốt kèm theo vàng da
  • Nôn ra máu hoặc nôn ra dịch nâu tối màu
  • Khó thở
  • Phân đen giống như có máu hoặc đi ngoài ra máu đỏ tươi

Nguyên nhân gây bệnh gan to là gì?

Gan to thường là dấu hiệu cho thấy các mô bên trong gan đang hoạt động không bình thường. Một số loại thuốc như amiodarone và statins nếu đang được sử dụng cũng có thể là nguyên nhân.

Các nguyên nhân phổ biến của gan to thường bao gồm:

  • Ung thư gan hoặc ung thư ở các bộ phận khác đã lan sang gan
  • Bệnh gan nhiễm mỡ không chứa sắt hoặc tích tụ chất béo trong gan không phải do rượu
  • Tim và mạch máu bất thường hoặc các điều kiện khác ngăn chặn máu từ gan lưu thông ra bên ngoài.
  • Xơ gan hoặc các tổn thương có sẵn trên gan gây ra sẹo thường là do uống nhiều rượu trong thời gian dài
  • Viêm gan siêu vi (hầu hết là viêm gan A, B hoặc C), hoặc các nhiễm trùng gan khác do virus gây ra.
  • Bệnh gan do rượu hoặc một loạt các tổn thương gan bao gồm tích tụ mỡ, viêm hoặc sẹo do uống nhiều rượu.

Suy tim nặng cũng có thể khiến máu trở lại trong tĩnh mạch gan nhưng không thể lưu thông ra ngoài. Điều này khiến máu lưu lại trong tĩnh mạch gan gây tăng kích thước gan – gọi là tắc nghẽn gan.

Các nguyên nhân ít gặp hơn gây bệnh gan to bao gồm:

  • Ung thư máu
  • U lympho
  • Bệnh bạch cầu hoặc ung thư tủy xương
  • Đa u tủy xương
  • Thừa sắt hoặc chất sắt bị tích tụ trong gan
  • Rối loạn chuyển hóa đồng hoặc đồng bị tích tụ trong gan
  • Bệnh Gaucher hoặc rối loạn dẫn đến tích tụ chất béo trong gan
  • Viêm gan do nhiễm độc hoặc ngộ độc hóa học
  • Các bệnh liên quan đến ống mật và túi mật thường do sỏi mật
  • U nang gan hoặc túi gan chứa nhiều dịch hơn bình thường

Một số loại bệnh nhiễm trùng nhất định có thể khiến dịch mủ tràn vào túi gan gây tăng kích thước gan. Gan to có thể là lành tính hoặc ác tính (ung thư) và cần đến các xét nghiệm và chuẩn đoán của các bác sĩ có chuyên môn để kết luận.

Yếu tố nguy cơ của bệnh gan to

Một số người có nguy cơ bị bệnh gan to cao hơn những người khác. Bạn có thể nằm trong số đó nếu bạn hoặc người cùng huyết thống cố tiền xử bị các vấn đề sau:

  • Rối loạn tự miễn dịch đặc biệt là các bệnh có ảnh hưởng đến gan
  • Viêm đại tràng
  • Mắc các bệnh gan mãn tính
  • Ung thư gan
  • Bệnh hồng cầu hình liềm
  • Béo phì

Các yếu tố về lối sống không lành mạnh cũng có thể làm tăng nguy cơ bị bệnh gan to. Bao gồm:

  • Uống nhiều rượu
  • Xăm, truyền máu hoặc quan hệ tình dục không được bảo vệ dẫn đến bị nhiễm HIV, viêm gan các loại B và C
  • Sốt rét
  • Một số loại thảo mộc như Chi Ma hoàng, comfrey, Tầm Gửi Âu Châu,…

Một số loại thuốc cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh gan to. Nói chuyện với bác sĩ để xem những loại thuốc nào bạn đang uống làm tăng nguy cơ bệnh này.

Chuẩn đoán bệnh gan to như thế nào?

Gan nằm dưới xương sườn phải và có hình gần như tam giác. Các bác sĩ có thể nhận thấy việc mở rộng gan thông qua một số biện pháp thử nghiệm.

Kích cỡ và trọng lượng của gan tăng lên theo độ tuổi. Trẻ em đo kích thước gan từ trên xuống dưới, người trưởng thành đo kích thước gan từ hai bên.

Thông thường, gan ở người lớn có kích thước nhỏ hơn 16 cm. Kích thước trung bình của gan theo độ tuổi thường là:

  • 6,4 cm đối với trẻ em từ 1- 3 tháng tuổi
  • 7,6 cm đối với trẻ từ 4-9 tháng
  • 8.5 cm đối với trẻ từ 1-5 tuổi
  • 10,5 cm với trẻ từ 5 – 11 tuổi
  • 11,5-12,1 cm với trẻ từ 12 đến 16 tuổi.
  • 13,5 cm, +/- 1,7 cm đối với phụ nữ trưởng thành
  • 14,5 cm, +/- 1,6 cm đối với nam giới trưởng thành

Hình dáng, cân nặng và giới tính cũng ảnh hưởng tới kích thước gan.

Các xét nghiệm được dùng để chuẩn đoán bao gồm:

  • Xét nghiệm máu để tìm ra sự bất thường của các tế bào máu
  • Xét nghiệm men gan để đánh giá chức năng gan
  • Chụp X-quang bụng để đánh giá vị trí và kích thước các cơ quan nội tạng
  • Chụp CT cắp lớp để xem các hình ảnh có độ phân giải cao của vùng bụng
  • Chụp cộng hưởng từ để xem hình ảnh rõ nét của các cơ quan cụ thể trong khoang bụng
  • Siêu âm để đánh giá gan và các cơ quan khác trong khoang bụng

Nếu bác sĩ nghi ngờ gan to là tình trạng nghiêm trọng, họ có thể yêu cầu các xét nghiệm sinh thiết gan – lẫy một mẫu nhỏ của gan để thực hiện các xét nghiệm chi tiết hơn.

Điều trị bệnh gan to

Điều trị bệnh phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra gan mở rộng. Một số điều trị mà các bác sĩ có thể khuyên dùng bao gồm:

  • Thuốc men và các phương pháp điều trị suy gan hoặc nhiễm trùng điển hình như viêm gan C
  • Hóa trị, xạ trị và phẫu thuật nếu gan to là do ung thư gan
  • Phẫu thuật ghép gan
  • Điều trị nguồn gây ung thư di căn
  • Điều trị ung thư lymphoma hoặc bệnh bạch cầu tùy thuộc vào đâu là nguyên nhân gây sưng gan, mức độ lan truyền và sức khỏe chung của người bệnh
  • Ngừng uống rượu hoặc các loại thuốc có khả năng gây ảnh hưởng đến kích thước gan

Một khi chuẩn đoán được xác nhận là bệnh gan to, các bác sĩ có thể khuyên bạn về việc thay đổi lối sống để tốt hơn cho sức khỏe của gan. Các đề nghị này thường bao gồm:

  • Hạn chế hoặc bỏ rượu hoàn toàn
  • Thực hiện một chế độ ăn uống lành mạnh
  • Tập thể dục thường xuyên với các bài tập nhẹ nhàng nhất định
  • Giảm cân nếu bạn là người thừa cân

Triển vọng trong điều trị gan to

Triển vọng phục hồi và giảm các triệu chứng của bệnh gan to phụ thuộc vào nguyên nhân cơ bản gây ra bệnh. Bạn sẽ có một kết quả điều trị tốt hơn nếu được phát hiện sớm. Một số loại thuốc có sẵn có thể được dùng để giảm ngay các triệu chứng của tình trạng suy tim xung huyết và suy gan.

Đôi khi các triệu chứng của bệnh sẽ không xuất hiện sớm và chỉ trở nên rõ ràng vào giai đoạn sau. Điều này khiến việc chuẩn đoán bệnh to gan trở nên không kịp thời, dẫn đến tổn thương gan nghiêm trọng và điều này đôi khi đưa đến các biến chứng vĩnh viễn.

Ngăn ngừa bệnh gan to như thế nào?

Có nhiều yếu tố liên quan đến lối sống có thể gây ra sưng phù gan. Kiểm soát những yếu tố này sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ phát triển bệnh.

Dưới đây là những điều bạn có thể làm:

  • Thực hiện một lối sống lành mạnh và duy trì trọng lượng khỏe mạnh
  • Kiểm soát lượng đường trong máu nếu có bị tiểu đường
  • Hạn chế uống rượu hoặc tốt nhất là bỏ rượu hoàn toàn.
  • Tìm tư vấn của bác sĩ trước khi bổ sung các loại vitamin vì chúng có thể ảnh hưởng đến chức năng gan
  • Thảo luận với các bác sĩ nếu bạn đang dùng bất kỳ loại thảo dược bổ sung nào. Các loại thảo dược có tác dụng điều trị lo lắng bồn chồn, giảm cân hoặc tăng cường cơ bắp có thể làm hỏng gan của bạn
  • Tránh hoặc tuân thủ các nguyên tắc an toàn cần thiết nếu bạn làm việc trong môi trường thường xuyên tiếp xúc với các loại hóa chất độc hại

Khả năng cảm nhận kích thước của gan là không tồn tại. Bạn sẽ không thể sờ thấy hoặc cảm thấy nếu gan của mình tăng lớn kích thước. Tuy nhiên, các tổn thương gan có thể gây tích tụ dịch trong ổ bụng và bạn có thể cảm thấy kích thước dạ dày của mình lớn hơn bình thường.

Bạn cũng có thể gặp các triệu chứng khác như vàng da, chán ăn, và đau dạ dày. Đi khám ngay nếu bạn nghi ngờ mình đang bị mở rộng kích thước gan.

Gan là một cơ quan nội tạng cực kỳ quan trọng. Cách tốt nhất để giữ sức khỏe cho gan là thực hiện một lối sống lành mạnh bao gồm tập thể dục thường xuyên, hạn chế bia rượu và thực hiện một chế độ ăn uống căn bằng dinh dưỡng.

Loading...

Thông tin này có hữu ích với bạn hay không ?

Các bài có liên quan: