Bệnh đa nhân cách là gì? Phân loại, Chuẩn đoán & Điều trị

Loading...

Bệnh đa nhân cách là gì?

Bệnh đa nhân cách hay còn gọi là rối loạn đa nhân cách là tình trạng sức khỏe tâm thần được đặc trưng bởi các hình thức suy nghĩ, cảm giác và hành xử không lành mạnh.

Những người bị bệnh đa nhân cách thường gặp khó khăn trong việc hòa nhập cuộc sống với những người xung quanh cũng như cách đối phó và cư xử hàng ngày không giống như lề thói văn hóa đương thời.

Họ thường tin rằng cách ứng xử và lối suy nghĩ của họ là hoàn toàn bình thường trong khi hầu hết bệnh nhân đa nhân cách có một cách nhìn thế giới xung quanh hoàn toàn khác so với người bình thường.

Kết quả là những bệnh nhân đa nhân cách sẽ cảm thấy khó hòa nhập vào cộng đồng, không muốn hoặc không thể tham gia vào các hoạt động xã hội, giáo dục hay gia đình. Họ cũng thường xuyên đổ lỗi cho người khác về những khó khăn của chính họ trong cuộc sống.

Phần lớn người bệnh đa nhân cách cuối cùng sẽ cảm thấy bị cô lập dẫn đến lo âu thường xuyên và trầm cảm.

Hiện chưa rõ nguyên nhân gây bệnh rối loạn đa nhân cách. Tuy nhiên, các chuyên gia tin rằng bệnh có thể được kích hoạt bởi những ảnh hưởng về di truyền, môi trường sống và những chấn thương tâm lý ở thời thơ ấu.

Rối loạn nhân cách có xu hướng bắt đầu trong những năm thiếu niên. Các triệu chứng khác nhau tùy thuộc vào loại bệnh cụ thể. Điều trị thường bao gồm phương pháp tâm lý học trò truyện và dùng thuốc.

Các dạng bệnh đa nhân cách

Có rất nhiều dạng rối loạn đa nhân cách khác nhau, được nhóm chủ yếu thành 3 cụm dựa trên triệu chứng và đặc điểm của bệnh. Một số người có thể xuất hiện các triệu chứng của nhiều loại rối loạn khác nhau.

Cụm A: Đáng ngờ

  • Rối loạn nhân cách dạng hoang tưởng: Thường có xu hướng hoài nghi những người xung quanh, họ thường tập trung tinh thần vào nghi ngờ động cơ hành động của những người khác trong một việc làm cụ thể. Họ cũng thường dễ cảm thấy thù hận.
  • Rối loạn nhân cách Schizoid: Những người bệnh thuộc dạng này thường ít quan tâm đến việc hình thành các mối quan hệ cá nhân và tương tác với cộng đồng xã hội. Người ngoài có thể cảm thấy họ lạnh lùng, ít nói.
  • Rối loạn nhân cách Schizotypal: Người bị bệnh này thường tin rằng họ có thể gây ảnh hưởng đến người khác hoặc các sự việc khác bằng suy nghĩ của chính họ. Người bệnh thường hiểu sai hành vi nên dẫn đến xảy ra những phản ứng cảm xúc không phù hợp.

Cụm B: Cảm xúc và Bốc đồng

  • Rối loạn nhân cách Antisocial: Những người thuộc nhóm này có xu hướng thao túng hoặc đối xử với người khác một cách khắc nghiệt nhưng không cảm thấy áy náy hay hối hận về hành vi của mình. Họ có thể nói dối, ăn cắp, lạm dụng rượu hoặc ma túy nhưng không ý thức được những điều này là không nên làm.
  • Rối loạn nhân cách Borderline: Người thuộc nhóm này thường cảm thấy trống rỗng và bị bỏ rơi bất kể sự hỗ trợ của gia đình và cộng đồng xã hội. Họ thường gặp khó khăn trong việc đối phó với các sự việc căng thẳng, cảm giác hoang tưởng, xu hướng tìm đến rượu bia, cờ bạc và tình dục.
  • Rối loạn nhân cách Histrionic: Người thuộc nhóm này có xu hướng gây sự chú ý và khiêu khích tình dục. Họ dễ bị ảnh hưởng bởi những người khác và cực kỳ nhạy cảm với những lời chỉ trích hoặc không tán thành.
  • Rối loạn nhân cách tự kỷ: Những người bị rối loạn nhân cách tự kỷ thường cảm thấy yêu chính bản thân mình và luôn cho rằng họ có vai trò quan trọng hơn những người khác trong mọi vấn đề. Họ có xu hướng phóng đại thành tích họ đạt được trong quá khứ hoặc liên tục nói về sự thành công của họ. Nhóm bệnh nhân này rất thích có được sự ngưỡng mộ nhưng lại thiếu đi sự đồng cảm với những người khác.

Cụm C: Lo lắng

  • Rối loạn nhân cách dạng lảng tránh: Thường cảm thấy mình khuyết thiếu, kém tự tin, kém hấp dẫn. Họ thường chỉ trích những người khác và tránh tham gia vào các hoạt động xã hội cộng đồng cũng như không muốn kết bạn mới.
  • Rối loạn nhân cách phụ thuộc: Người bệnh thuộc loại này thường có xu hướng phụ thuộc nhiều vào người khác để thỏa mãn tinh thần và thể chất của họ. Họ thường xuyên cảm thấy cô đơn, cần đảm bảo mỗi khi đưa ra quyết định.
  • Rối loạn tính cách ám ảnh cưỡng chế: Những người thuộc nhóm này thường cảm thấy bị bó buộc bởi các quy tắc và trật tự, họ tuân thủ chúng một cách nghiêm ngặt đến mức bảo thủ quá đáng. Họ cũng theo đuổi sự hoàn hảo và cảm thấy khó chịu nếu không thể cảm thấy hoàn hảo. Họ thậm chí có thể bỏ bê các mối quan hệ cá nhân để dành thời gian tập trung vào việc “làm hoàn hảo” một công việc nhất định.

Chuẩn đoán bệnh đa nhân cách

Người ta dựa vào biện pháp tâm lý để chuẩn đoán bệnh đa nhân cách. Các bác sĩ có thể trò truyện với người bệnh hoặc những người trực tiếp chăm sóc người bệnh về một số vấn đề bao gồm:

  • Cách bạn cảm nhận về bản thân và suy nghĩ của bạn về những người khác
  • Cách bạn hành động khi giao tiếp với người khác
  • Phản ứng cảm xúc của bạn trong một số trường hợp
  • Bạn có thể kiếm soát bản thân tốt đến mức nào

Đôi khi, các xét nghiệm y tế cũng có thể được sử dụng để xem liệu nguyên nhân gây bệnh có phải là do sức khỏe hay không.

Cách điều trị bệnh đa nhân cách

Điều trị sẽ không giống nhau mà còn tùy thuộc vào loại và mức độ nghiêm trọng của từng bệnh nhân. Phương pháp điều trị thường bao gồm tâm lý học và thuốc.

Điều trị bằng biện pháp tâm lý

Tâm lý trị liệu hoặc liệu pháp trò truyện có thể giúp kiểm soát mức độ của rối loạn nhân cách. Các bác sĩ có thể trò truyện với người bệnh về tình trạng bệnh cũng như cảm xúc và suy nghĩ của họ trong thời gian gần đây. Điều này cung cấp thông tin cần thiết để bác sĩ đưa ra các phương án giúp quản lý tình trạng tâm thần của người bệnh.

Ngoài ra, liệu pháp trị liệu tâm lý còn được áp dụng dựa trên từng loại đa nhân cách. Liệu pháp hành vi biện chứng có thể được áp dụng đối với một hoặc một nhóm bệnh nhân để giúp họ học cách chịu đựng sự căng thẳng và cải thiện các mối quan hệ xã hội. Liệu pháp hành vi nhận thức để giúp bệnh nhân thay đổi lối suy nghĩ tiêu cực để hòa hợp hơn với cuộc sống hàng ngày.

Điều trị bằng thuốc

Hiện không có bất kỳ loại thuốc nào được chấp nhận để sử dụng điều trị bệnh đa nhân cách. Tuy nhiên, một số loại thuốc (kê theo đơn của bác sĩ) có thể giúp làm giảm mức độ nghiêm trọng về triệu chứng (tâm thần) của người bệnh. Bao gồm:

  • Thuốc chống trầm cảm: giúp cải thiện tình trạng chán nản, tức giận hoặc bốc đồng.
  • Chất ổn định tâm trạng để ngăn ngừa sự thay đổi tâm trạng bất thường.
  • Thuốc chống rối loạn thần kinh (an thần kinh) có thể được dùng cho những người thường xuyên xa rời hiện thực.
  • Thuốc chống lo âu, giúp giảm lo âu, kích động và mất ngủ.

Nên nhớ rằng, hầu hết những người bệnh đa nhân cách không nguy hiểm và sự kỳ thị của cộng đồng chỉ khiến cho tình trạng bệnh của họ trở nên nghiêm trọng hơn.

Việc điều trị bệnh đa nhân cách phụ thuộc rất nhiều vào chuẩn đoán và sự thừa nhận của chính người bệnh. Hầu hết bệnh nhân đa nhân cách thường có cá tính không bình thường và cảm thấy khó chịu khi ai đó nói hoặc có suy nghĩ rằng họ đang mắc một dạng bệnh tâm thần. Vì thế những người thân trong gia đình mang tính chất quan trọng trong điều trị cũng như chăm sóc cho bệnh nhân đa nhân cách.

Loading...

Thông tin này có hữu ích với bạn hay không ?

Các bài có liên quan: